Klasy klasyfikacji nicejskiej – przewodnik po klasyfikacji towarów i usług w zgłoszeniu znaku towarowego

Klasy klasyfikacji nicejskiej – przewodnik po klasyfikacji towarów i usług w zgłoszeniu znaku towarowego

Proces rejestracji znaku towarowego, tzw. zastrzeżenie znaku towarowego, wymaga nie tylko wskazania w zgłoszeniu do urzędu patentowego nazwy lub logotypu, lecz także właściwego przyporządkowania oferowanych pod znakiem towarów i usług do odpowiednich klas klasyfikacji nicejskiej. Precyzyjny wykaz towarów i usług odgrywa kluczową rolę zarówno w procesie zgłoszenia znaku towarowego, jak i w późniejszym zabezpieczeniu monopolu prawnego. W niniejszym artykule wyjaśniamy szczegółowo, czym są klasy nicejskie, na czym polega prawidłowe przyporządkowanie produktów oraz obala popularne mity dotyczące rzekomego związku klasyfikacji nicejskiej z PKD

Czym jest klasyfikacja nicejska?

Klasyfikacja nicejska to międzynarodowy system porządkowania towarów i usług wykorzystywany w procesie rejestracji znaków towarowych. Powstała na mocy Porozumienia nicejskiego z 1957 roku i jest stosowana przez urzędy patentowe na całym świecie, w tym przez EUIPO (Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej) oraz polski Urząd Patentowy RP. Istnieje 45 klas klasyfikacji nicejskiej – 34 z nich dotyczą towarów, a 11 usług. Prawidłowe przypisanie towarów i usług do klas nicejskich pozwala precyzyjnie określić, dla jakich produktów lub usług dany znak będzie chroniony po jego rejestracji.

Czemu służy wykaz towarów i usług w zgłoszeniu znaku towarowego?

Wykaz towarów i usług pełni fundamentalną funkcję w całym procesie zastrzeżenia znaku towarowego. Rejestracja znaku opiera się na zgłoszeniu, w którym wnioskodawca musi jednoznacznie określić, do opatrywania jakich towarów i usług ma być używany jego znak. To od wykazu zależy zakres ochrony. Znak towarowy chroniony jest wyłącznie wobec towarów i usług, które zostaną wymienione na etapie zgłoszenia i zaakceptowane przez urząd w procesie rejestracji znaku.

Warto podkreślić, że po dokonaniu zgłoszenia znaku towarowego nie ma absolutnie żadnej możliwości rozszerzenia zakresu wykazu. Nie można już „dopisać” nowych towarów ani usług. Możliwe jest jedynie zawężenie wykazu, natomiast dodanie czegokolwiek jest całkowicie wykluczone.

Dlatego tak bardzo ważne jest prawidłowe i wyczerpujące opracowanie wykazu towarów przed zgłoszeniem znaku do urzędu! Profesjonalną obsługę w tym zakresie zapewni doświadczony rzecznik patentowy.

Czy znak towarowy chroniony jest dla wszystkich towarów z klasy nicejskiej?

Znak towarowy chroniony jest wyłącznie dla towarów i usług wprost wskazanych w wykazie znaku towarowego, a nie dla wszystkich towarów w danej klasie nicejskiej. Klasyfikacja nicejska dzieli towary i usługi na różne „kategorie”, ale ochrona znaku dotyczy tylko tych konkretnych produktów lub usług, które dokładnie wymienione są w rejestrze, a nie całej „kategorii”. Oznacza to, że nawet jeśli zgłosisz znak w klasie 9 na kaski rowerowe, to ochrona nie obejmie każdego możliwego produktu z tej klasy (np. radioodbiorników albo aplikacji mobilnych, które też są klasyfikowane w klasie 9), jeśli nie został on wymieniony w wykazie.

Zatem w zgłoszeniu znaku towarowego nie wystarczy wskazać jedynie numerów klas nicejskich ani tylko ich nagłówków. Konieczne jest dokładne określenie konkretnych towarów i usług, które mają być objęte ochroną w ramach danej klasy.

Jak sporządzić wykaz towarów i usług do zgłoszenia znaku towarowego?

Urząd Patentowy RP oraz EUIPO wymagają precyzyjnego wykazu towarów i usług według klasyfikacji nicejskiej, najlepiej przygotowanego za pomocą narzędzia – wyszukiwarki terminów  TMclass, które zawiera uznawane przez te urzędy terminy. Takie podejście przyspiesza i ułatwia rozpatrzenie zgłoszenia znaku towarowego.

Brak szczegółowego wykazu spowoduje konieczność składania wyjaśnień lub wprowadzania poprawek, co wydłuża proces rejestracji.

Klasy nicejskie – podstawowe informacje i przykłady

Klasyfikacja nicejska składa się z uporządkowanej listy 45 klas, z których każda odnosi się do pewnego rodzaju produktów lub usług.

Wszystkie nagłówki klas klasyfikacji nicejskiej można zobaczyć tu.

• Przykłady nagłówków klas nicejskich dla towarów

  • • Klasa 3 – Kosmetyki nielecznicze i preparaty toaletowe; Nielecznicze środki do czyszczenia zębów; Produkty perfumeryjne, olejki eteryczne; Środki wybielające i inne substancje stosowane w praniu; Środki do czyszczenia, polerowania i ścierania
    • Klasa 25 – odzież, obuwie, nakrycia głowy.
    • Klasa 9 – Urządzenia i przyrządy naukowe, badawcze, nawigacyjne, geodezyjne, fotograficzne, kinematograficzne, audiowizualne, optyczne, wagowe, pomiarowe, sygnalizacyjne, testujące, kontrolne, do wykrywania, ratowania życia i do celów dydaktycznych; Urządzenia i przyrządy do przewodzenia, przełączania, przekształcania, gromadzenia, sterowania i regulacji energii elektrycznej; Urządzenia i przyrządy do nagrywania, transmisji, reprodukcji lub przetwarzania dźwięku, obrazu lub danych; Nagrane media i media do pobrania, oprogramowanie komputerowe, czyste cyfrowe lub analogowe media do nagrywania i przechowywania danych; Mechanizmy do urządzeń uruchamianych przez wrzucenie monety; Kasy rejestrujące, urządzenia liczące; Komputery i peryferyjne urządzenia komputerowe; Skafandry dla nurków, maski do nurkowania, zatyczki do uszu do nurkowania, zaciski do nosa dla nurków i pływaków, rękawice dla nurków, aparaty tlenowe do pływania podwodnego; Urządzenia do gaszenia ognia.

   

• Przykłady nagłówków klas nicejskich dla usług

  • • Klasa 35 – Reklama; Zarządzanie, organizacja i administrowanie działalności gospodarczej; Prace biurowe
    • Klasa 41 – Nauczanie; Kształcenie; Rozrywka; Działalność sportowa i kulturalna
    • Klasa 42 – Naukowe i techniczne usługi i badania oraz ich projektowanie; Analiza przemysłowa, badania przemysłowe i usługi w zakresie projektowania przemysłowego; Usługi kontroli jakości i uwierzytelniania; Projektowanie i rozwój komputerowego sprzętu i oprogramowania.

Wybór towarów i usług do zastrzeżenia znaku towarowego powinien odzwierciedlać rzeczywisty profil działalności i realnie oferowane pod znakiem towary lub usługi – w perspektywie do 5 lat. Prawidłowo dobrany wykaz zwiększa szanse skutecznej ochrony oraz możliwości egzekwowania praw do zarejestrowanego znaku.

Przykłady prawidłowego sklasyfikowania towarów i usług wg. klasyfikacji nicejskiej

1. Firma świadcząca usługi księgowe powinna zgłosić znak towarowy m.in. w klasie 35 np. na: „usługi księgowe, rachunkowe, doradztwo podatkowe”.
2. Producent kosmetyków będzie zainteresowany klasą 3 np. „kremy do twarzy, balsamy, toniki”, a dystrybutor kosmetyków (np. drogeria), nie oferujący kosmetyków pod marką własną powinien zarejestrować swój znak  w klasie 35 na „usługi sprzedaży detalicznej i hurtowej w zakresie kosmetyków”
3. Sprzedawca elektroniki, mający sklep (np. online) ze sprzętem różnych producentów i oferujący etui do smartfonów pod marką własną, powinien zarejestrować swój znak zarówno w klasie 9 np. na „etui do smartfonów” jak i w klasie 35 na „usługi sprzedaży smarfonów, telefonów komórkowych, etui do smartfonów, modemów, routerów, części do smartfonów”, itd. Jeśli w ramach swej działalności świadczy również usługi naprawy smartfonów, to takie usługi klasyfikowane są w klasie nicejskiej 37.
4. Gdy kancelaria patentowa chce zarejestrować nazwę firmy jako zarejestrowany znak, zgłasza ją przede wszystkim w klasie 45, m.in. na „usługi prawne”.

Klasyfikacja nicejska – przykłady błędnej klasyfikacji towarów i usług

• Spółka prowadząca sklep internetowy sprzedający odzież, ale nie oferujący żadnych towarów pod marką własną zgłasza znak wyłącznie w klasie 25, na same towary – których tą marką de facto nie są opatrywane. Tymczasem ochrona znaku nie obejmie realnie świadczonych usług sprzedaży odzieży, jeśli spółka nie wskaże tych usług, w klasie 35, w zgłoszeniu znaku.
• Zgłoszenie znaku do klasy 9 dla firmy, która nie oferuje żadnych urządzeń elektronicznych, a wyłącznie szkolenia online w zakresie naprawy urządzeń elektronicznych.
• Zgłaszanie towarów pod ogólnymi hasłami typu „artykuły spożywcze”, bez dookreślenia (np. „batony proteinowe, czekoladki, napoje izotoniczne”) – urzędy patentowe uznają takie wykazy za nieprecyzyjne i wzywają do ich doprecyzowania – co przedłuża postępowanie i zazwyczaj wiąże się z koniecznością uiszczania opłat urzędowych za dodatkowo tworzone w zgłoszeniu klasy nicejskie.

Klasyfikacja nicejska a PKD – najczęstsze nieporozumienia

Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że klasy nicejskie mają cokolwiek wspólnego z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), którą podaje się w KRS lub CEIDG. To jeden z najczęściej popełnianych błędów podczas samodzielnego przygotowywania wykazów.

Klasyfikacja nicejska nie ma żadnego związku z PKD. To, jakie kody PKD przedsiębiorca podał w dokumentach rejestrowych, nie ma znaczenia dla sporządzenia prawidłowego wykazu towarów i usług do zgłoszenia znaku towarowego. Urząd patentowy RO, czy EUIPO nie sprawdzają PKD z KRS lub CEIDG. Dla urzędu liczy się wyłącznie spis towarów i usług, przygotowany zgodnie z klasyfikacją nicejską.

Profesjonalny rzecznik patentowy i jego biuro patentowe przygotowuje wykaz z uwzględnieniem rzeczywistej działalności i strategii ochrony marki, często niezależnie od PKD podanych we wpisie rejestrowym firmy.

Konsekwencje nieprawidłowego sklasyfikowania – po co profesjonalny wykaz?

Konsekwencje nieprawidłowego sklasyfikowania towarów lub usług w zgłoszeniu znaku towarowego mogą być poważne.

• Po pierwsze, Urząd Patentowy RP lub EUIPO mogą wstępnie odmówić rejestracji znaku ze względu na niejasności lub błędy w wykazie towarów i usług. Zazwyczaj można prowadzić korespondencję z urzędem – co jednak wydłuża i utrudnia cały proces rejestracji. Ponadto, poprawki do wykazu można wprowadzać tylko w zakresie wskazanych w zgłoszeniu towarów lub usług, a nie można dodać żadnych nowych. Na przykład: jeśli w zgłoszeniu podaliśmy towar mydło w klasie 3, to możemy uszczegółowić ten termin na mydło antybakteryjne, ale już nie możemy dopisać szamponu.
• Po drugie, jeśli znak zostanie zarejestrowany z błędnym wykazem, ochrona prawna będzie ograniczona wyłącznie do podanych, ale niewłaściwych towarów lub usług, co może skutkować brakiem ochrony dla faktycznie oferowanych produktów.
• Ponadto, konkurencja może w łatwy sposób podważyć ważność znaku w sporach prawnych, jeśli wykaz nie odzwierciedla rzeczywistego profilu działalności. Mianowicie, przeciwnik może doprowadzić do wygaszenia prawa ochronnego na nasz znak towarowy – z powodu braku jego rzeczywistego używania dla towarów / usług, dla których został zarejestrowany.

Pamiętaj, że zastrzeżona nazwa lub logo – zarejestrowany znak towarowy – ma wyłącznie taki zakres ochrony, jaki wynika z wykazu towarów i usług. Po dokonaniu zgłoszenia nie ma już możliwości dodania nowych produktów lub usług – jedynym rozwiązaniem jest złożenie kolejnego zgłoszenia dla tego samego znaku w nowym zakresie. Dlatego warto skorzystać z pomocy rzecznika patentowego lub kancelarii patentowej, by prawidłowo przygotować wykaz i uniknąć tych problemów.

Oznaczenia TM i ® – kiedy można ich używać?

Symbol TM (Trade Mark) można stosować na dowolnym etapie użytkowania znaku, również przed zgłoszeniem czy rejestracją znaku towarowego. Oznacza on, że przedsiębiorca uważa dany znak za swoją markę, ale samo używanie TM nie daje formalnej ochrony prawnej ani wyłączności.

Symbol ® (r w kółku) natomiast może być używany tylko po uzyskaniu zarejestrowanego znaku towarowego, czyli po wpisaniu go do rejestru w Urzędzie Patentowym RP lub EUIPO. R w kółku oznacza, że znak ma formalną ochronę prawną, a jego właściciel – wyłączne prawo do jego używania w zakresie towarów i usług podanych w wykazie w rejestrze i na terytorium, na którym znak ma ochronę (jeśli jest to znak zarejestrowany w UPRP – terytorium Polski, a rejestracja znaku w EUIPO daje ochronę w całej Unii Europejskiej).

Używanie R w kółku ® bez faktycznej rejestracji jest nielegalne i może skutkować sankcjami. Tylko symbol TM może być bezpiecznie używany przy znaku, który nie uzyskał jeszcze rejestracji.

Co zrobić, by skutecznie opatentować znak towarowy?

Oczywiście, „opatentować znak towarowy” to w rzeczywistości skrót myślowy i jest on nieprawidłowy. Patenty są tylko na wynalazki. Poprawnie mówi się o rejestracji lub zastrzeżeniu znaku towarowego.

Droga do zarejestrowania znaku we właściwych klasach nicejskich przebiega w kilku krokach:

• analiza strategii marki i sporządzenie precyzyjnego wykazu towarów i usług w odpowiednich klasach nicejskich,
• badanie zdolności rejestrowej i legalności używania znaku towarowego (niewymagane przez urząd, ale z biznesowego punktu widzenia niezbędne),
• zgłoszenie znaku w urzędzie patentowym (krajowym lub EUIPO),
• pilnowanie korespondencji wpływającej z urzędu i terminowe odpowiadanie na nią i wnoszenie opłat.

Ważna jest tu rola kancelarii patentowej – doświadczony rzecznik patentowy dopilnuje, by cała procedura przebiegła sprawnie i bezpiecznie.

Podsumowanie – dlaczego wybór klas nicejskich jest tak ważny?

Prawidłowy wybór klas klasyfikacji nicejskiej i profesjonalne przygotowanie wykazu towarów i usług stanowią fundament skutecznego zastrzeżenia znaku towarowego oraz jego późniejszej ochrony. Błędnie dobrane klasy, powoływanie się na PKD czy przypadkowe przypisanie towarów może skutkować nawet utratą prawa do nazwy czy logo. Warto więc powierzyć obsługę zastrzeżenia znaku towarowego rzecznikowi patentowemu z doświadczonej kancelarii lub biura patentowego, który zadba o Twoje interesy na każdym etapie procedury.

👉 Jeśli planujesz zarejestrowanie znaku lub chcesz sprawdzić, czy Twoja nazwa może być zastrzeżona jako znak, skorzystaj z wiedzy i doświadczenia ekspertów PATENTBOX – zapytaj nas o ofertę!