Mołdawia 40. państwem członkowskim Europejskiej Organizacji Patentowej

Droga Mołdawii od kraju walidacyjnego do pełnoprawnego członka Europejskiej Organizacji Patentowej

Współpraca między EPO a Mołdawią sięga połowy lat dziewięćdziesiątych, ale konkretną formę prawną przyjęła w październiku 2013 r., kiedy obie strony podpisały umowę walidacyjną. Umowa ta weszła w życie 1 listopada 2015 r. i od tego momentu pozwalała na rozszerzenie ochrony udzielonego patentu europejskiego na terytorium Mołdawii bez konieczności składania odrębnego zgłoszenia krajowego.

Mołdawia formalnie złożyła wniosek o przystąpienie do EPC 13 lutego 2019 r. Rada Administracyjna Europejskiej Organizacji Patentowej zaprosiła kraj do przystąpienia 13 grudnia 2022 r., a parlament Mołdawii zatwierdził przystąpienie 5 lutego 2026 r. Mołdawia złożyła dokument przystąpienia 25 marca 2026 r., a na podstawie art. 169 ust. 2 EPC przystąpienie weszło w życie dokładnie trzy miesiące później, 1 czerwca 2026 r.

Europejska Organizacja Patentowa zaczynała od siedmiu państw założycielskich, gdy EPC wszedła w życie w 1977 r. Osiągnięcie 40 państw członkowskich dobrze pokazuje, jak bardzo system się rozwinął, a droga Mołdawii, od współpracy, przez umowę walidacyjną, do pełnego członkostwa, może być wzorem dla innych krajów walidacyjnych.

Co to jest patent europejski

Patent europejski nie jest jednym prawem automatycznie egzekwowalnym w całej Europie. Jest wynikiem scentralizowanej procedury zgłoszenia i badania prowadzonej przez EPO na podstawie EPC. Zgłaszający składa jedno zgłoszenie, w jednym języku, i przechodzi przez jedno postępowanie w zakresie poszukiwań i badania, zamiast składać odrębne zgłoszenia w każdym kraju, który go interesuje.

Po udzieleniu patentu przez EPO nie powstaje jedno jednolite prawo. Patent staje się zamiast tego wiązką patentów krajowych, obowiązujących w tych państwach stronach, które zgłaszający wybrał, pod warunkiem przeprowadzenia dalszego, krajowego etapu zwanego walidacją. To kluczowa różnica między patentem europejskim a odrębnym patentem jednolitym, który działa automatycznie, bez krajowego etapu walidacji, lecz tylko w grupie państw członkowskich UE uczestniczących w tym systemie. Mołdawia nie jest państwem członkowskim UE, więc przystąpienie opisane w tym artykule dotyczy klasycznej ścieżki patentu europejskiego, a nie patentu jednolitego.

Co oznacza walidacja patentu europejskiego

Walidacja to etap, który zmienia udzielony patent europejski w wykonalne prawo krajowe w danym kraju. Prawo krajowe określa, co dokładnie jest wymagane, ale zwykle obejmuje to złożenie tłumaczenia zastrzeżeń lub całego opisu patentowego, opłacenie odpowiednich opłat krajowych i zachowanie terminu, najczęściej trzech miesięcy od daty publikacji wzmianki o udzieleniu patentu w Europejskim Biuletynie Patentowym.

Niektóre państwa strony ratyfikowały porozumienie londyńskie, które ogranicza lub usuwa wymóg tłumaczenia dla patentów europejskich udzielonych w języku angielskim, francuskim lub niemieckim. Polska nie przyjęła pełnego zwolnienia z obowiązku tłumaczenia, więc walidacja patentu w Polsce zazwyczaj wciąż wymaga złożenia polskiego tłumaczenia w Urzędzie Patentowym RP w ustawowym terminie, aby patent europejski zaczął obowiązywać na terytorium Polski. To jedno z najczęstszych zleceń, jakie otrzymujemy od zagranicznych zgłaszających i ich pełnomocników, a przekroczenie terminu oznacza całkowitą utratę ochrony w Polsce.

Czym są kraje walidacyjne

Kraje walidacyjne, nazywane też państwami walidacyjnymi, to odrębne pojęcie od walidacji udzielonego patentu w państwie stronie EPC. Są to kraje, które nie są stronami EPC, ale podpisały z EPO dwustronną umowę walidacyjną. Na podstawie takiej umowy zgłaszający może rozszerzyć skutek zgłoszenia patentu europejskiego lub udzielonego patentu europejskiego na ten kraj, opłacając opłatę walidacyjną w tym samym terminie, który obowiązuje dla opłat za wyznaczenie i rozszerzenie.

Do 1 czerwca 2026 r. Mołdawia była właśnie takim krajem walidacyjnym. W połowie 2026 r. EPO utrzymuje umowy walidacyjne z Marokiem, Tunezją, Kambodżą, Gruzją i Laosem, a kolejna umowa została podpisana z Kostaryką, choć jeszcze nie wszedła w życie. Kraje walidacyjne pozwalają zgłaszającym sięgać po ochronę na rynkach znacznie wykraczających poza geograficzny zakres państw stron EPC, korzystając z tego samego zgłoszenia patentu europejskiego jako punktu wyjścia.

Co się zmienia dla zgłaszających od 1 czerwca 2026 r.

Dla zgłoszeń patentu europejskiego złożonych 1 czerwca 2026 r. lub później Mołdawia jest automatycznie obejmowana wśród wyznaczonych państw stron. Nie trzeba już składać odrębnego wniosku o walidację ani opłacać odrębnej opłaty walidacyjnej. Zgłaszający korzystają z tych samych jednolitych ram postępowania w zakresie poszukiwań, badania i opozycji, które obowiązują w pozostałych 39 państwach stronach, co generalnie jest bardziej solidnym i przewidywalnym systemem niż zastępowany przez nie dwustronny mechanizm walidacyjny.

W praktyce oznacza to, że osoba przygotowująca strategię zgłoszeniową dla nowego zgłoszenia patentu europejskiego nie musi już traktować Mołdawii jako odrębnej pozycji wymagającej własnego wniosku i opłaty. Jest ona po prostu częścią standardowego wyznaczenia w ramach EPC, obok pozostałych, teraz 40, państw stron.

Co to oznacza dla firm i innowatorów w Polsce

Jako kancelaria patentowa w Polsce regularnie radzimy Klientom, gdzie i jak warto ubiegac sie o patent na wynalazek, w tym jak uzyskać ochronę w ramach patentu europejskiego, czy to poprzez uzyskanie jednolitego skutku patentu europejskiego, jego walidację w wybranych krajach, czy oba rozwiązania jednocześnie. Przystąpienie Mołdawii usuwa jedną warstwę administracyjnej złożoności z tej analizy.

To również dobre przypomnienie, że mapa ochrony patentu europejskiego wciąż się zmienia. Decyzje o tym, gdzie szukać ochrony, powinny być okresowo weryfikowane, a nie ustalone raz na zawsze przy pierwszym zgłoszeniu. Rzecznik patentowy, który śledzi takie zmiany, może pomóc utrzymać portfolio zgodne z aktualnymi priorytetami biznesowymi, a nie ze stanem prawnym z przed kilku lat.

Jak może pomóc nasza kancelaria patentowa w Poznaniu

PATENTBOX jest kancelarią IP w Polsce z siedzibą w Poznaniu, a nasi rzecznicy patentowi prowadzą sprawy patentu europejskiego od początku do końca, od strategii zgłoszeniowej i wyboru wyznaczonych państw, przez postępowanie przed EPO, po walidacje i/albo złożenie wniosku o jednolity skutek, a następnie utrzymywanie patentu w mocy. W naszym zespole jest kwalifikowany europejski rzecznik patentowy, uprawniony do reprezentowania klientów bezpośrednio przed EPO, co oznacza, że możemy prowadzić postępowania przed Europejskim Urzędem Patentowym.

Zajmujemy się również walidacją patentu w Polsce dla zagranicznych zgłaszających i ich pełnomocników, w tym pracami związanymi z tłumaczeniem i złożeniem dokumentów potrzebnych, by udzielony patent europejski zaczął obowiązywać w Polsce w ustawowym terminie. Jeśli nie są Państwo pewni, czy istniejące lub planowane zgłoszenia patentu europejskiego już obejmują Mołdawię, albo czy walidacja w innym kraju wciąż ma sens w świetle rosnącego składu EPO, polski rzecznik patentowy z naszego zespołu może przejrzeć Państwa portfolio i zaproponować dalsze kroki.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest patent europejski?

Patent europejski to patent udzielany przez Europejski Urząd Patentowy na podstawie Konwencji o patencie europejskim, w wyniku jednego zgłoszenia i jednego postępowania badawczego. Po udzieleniu staje się wiązką patentów krajowych w wybranych przez zgłaszającego państwach stronach EPC, pod warunkiem walidacji zgodnej z prawem krajowym każdego z nich.

Co oznacza walidacja patentu europejskiego?

Walidacja to etap, który nadaje udzielonemu patentowi europejskiemu skutek prawny w konkretnym kraju. W zależności od państwa strony może to obejmować złożenie tłumaczenia opisu patentowego lub zastrzeżeń, opłacenie opłat krajowych i zachowanie terminu wynikającego z prawa krajowego, najczęściej trzech miesięcy od publikacji wzmianki o udzieleniu patentu.

Czym są kraje walidacyjne?

Kraje walidacyjne, nazywane też państwami walidacyjnymi, to kraje, które nie są stronami Konwencji o patencie europejskim, ale mają odrębną dwustronną umowę z Europejskim Urzędem Patentowym. Na podstawie takiej umowy zgłaszający może rozszerzyć skutek zgłoszenia patentu europejskiego lub udzielonego patentu na ten kraj, opłacając opłatę walidacyjną w tym samym terminie, który obowiązuje dla opłat za wyznaczenie i rozszerzenie.

Czy Mołdawia wciąż jest krajem walidacyjnym?

Nie. Republika Mołdawii była krajem walidacyjnym od 1 listopada 2015 r. do momentu, w którym 1 czerwca 2026 r. stała się pełnoprawnym państwem stroną Konwencji o patencie europejskim. Zgłoszenia patentu europejskiego złożone w tym dniu lub później automatycznie obejmują Mołdawię wśród wyznaczonych państw stron, bez potrzeby odrębnego wniosku o walidację ani opłaty.

Które kraje są obecnie krajami walidacyjnymi dla patentu europejskiego?

W połowie 2026 r. Europejski Urząd Patentowy utrzymuje umowy walidacyjne z Marokiem, Tunezją, Kambodżą, Gruzją i Laosem. Kolejna umowa walidacyjna została podpisana z Kostaryką, ale jeszcze nie weszła w życie.

Czy potrzebuję walidacji patentu w Polsce, aby patent europejski obowiązywał w naszym kraju?

Tak. Polska nie przyjęła pełnego zwolnienia z obowiązku tłumaczenia na podstawie porozumienia londyńskiego, więc udzielony patent europejski zwykle wymaga złożenia polskiego tłumaczenia w Urzędzie Patentowym RP w ustawowym terminie. Ten etap, nazywany walidacją patentu w Polsce, jest stałym elementem naszej praktyki dla zagranicznych zgłaszających.

Jak może pomóc europejski rzecznik patentowy?

Kwalifikowany europejski rzecznik patentowy może przejrzeć Państwa strategię zgłoszeniową i potwierdzić, czy oczekujące lub planowane zgłoszenia patentu europejskiego automatycznie obejmą Mołdawię, doradzić w zakresie wyboru wyznaczonych państw wśród wszystkich 40 państw stron oraz prowadzić związane z tym postępowania przed EPO, takie jak opozycja czy odwołanie.