Symbol TM, znaczek ® czy określenia takie jak trademark, trade mark, copyright oraz znak towarowy bywają używane zamiennie. Tymczasem niektóre z nich mają odrębne znaczenia prawne, a ich prawidłowe stosowanie może mieć ogromny wpływ na bezpieczeństwo marki.
W tym artykule wyjaśniamy, co tak naprawdę oznacza skrót TM, czym jest „R w kółeczku”, a także gdzie i jak zarejestrować znak towarowy.
Znak towarowy bywa czasem potocznie określany jako znak firmowy. Znak towarowy jest podstawowym elementem identyfikacji marki na rynku.
Zgodnie z polską i europejską (unijną) definicją znaku towarowego, znak towarowy to każde oznaczenie, które pozwala odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorcy od innych. Znak towarowy może przybrać formę:
W praktyce najczęściej spotykanymi formami są znak słowny i logo. Zobacz przykłady znaków towarowych.
Symbol TM (skrót od trade mark lub trademark) nie jest symbolem prawnym w sensie stricte, lecz ma charakter informacyjny. Umieszczenie TM przy logo lub nazwie marki oznacza, że przedsiębiorca traktuje dane oznaczenie jako znak towarowy, ale niekoniecznie posiada jego formalną rejestrację.
W krajach takich jak Stany Zjednoczone symbol TM jest powszechnie stosowany przez właścicieli marek jeszcze przed uzyskaniem pełnej ochrony urzędowej. W Polsce i Unii Europejskiej nie ma on skutków prawnych, ale pełni ważną funkcję komunikacyjną – sygnalizuje, że dane oznaczenie używane jest w charakterze marki i nie powinno być kopiowane. Znak TM nie stanowi jednak prawnego zabezpieczenia marki!
Symbol ® (znany też jako „r w kółeczku”, „znak R”, „znaczek R”) oznacza, że dany znak towarowy został zarejestrowany w odpowiednim urzędzie, takim jak Urząd Patentowy RP (UPRP) lub Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). W przeciwieństwie do TM, znak ® można stosować wyłącznie po dokonaniu rejestracji znaku towarowego w odpowiednim urzędzie i uzyskaniu świadectwa ochronnego.
Nieuprawnione użycie symbolu „r w kółku” jest sankcjonowane. Stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny. Może być też potraktowane jako czyn nieuczciwej konkurencji, gdyż wprowadza odbiorców w błąd co do statusu prawnego oznaczenia.
W krajach anglosaskich stosuje się dwa warianty tego samego słowa:
Oba określenia oznaczają „znak towarowy”. Często spotykamy je w międzynarodowych umowach, na opakowaniach produktów, w regulaminach i stopkach stron internetowych. W praktyce polskiego prawa oba pojęcia można utożsamiać z terminem „znak towarowy”.
Często błędnie używa się symbolu © (copyright) przez przedsiębiorców chcących chronić swoje logo. Tymczasem copyright odnosi się do praw autorskich, a nie do znaków towarowych.
W skrócie:
Z tego względu jedno logo może być objęte dwojaką ochroną – jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego i jako zarejestrowany znak towarowy.
Rejestracja znaku towarowego daje przedsiębiorcy monopol na używanie znaku dla określonych towarów i usług. Dzięki temu można:
Zastrzeżenie znaku towarowego to również podstawa do egzekwowania praw na drodze sądowej w razie naruszenia.
Proces rejestracji znaku towarowego można przeprowadzić:
UWAGA – jedna rejestracja znaku towarowego „na cały Świat” nie jest możliwa. Nie ma procedury, która by na to pozwalała.
Rejestracja znaku towarowego w Polsce rozpoczyna się od złożenia wniosku do Urzędu Patentowego RP, osobiście lub elektronicznie, często z pomocą rzecznika patentowego. Przed zgłoszeniem warto wykonać analizę zdolności rejestrowej znaku, by sprawdzić, czy jest on możliwy do zastrzeżenia i czy nie istnieją już podobne znaki. Następnie Urząd przeprowadza badanie formalne i – jeśli wniosek jest kompletny, a urząd nie widzi przeszkód bezwzględnych do rejestracji znaku – dokonuje publikacji zgłoszenia w Biuletynie Urzędu Patentowego. Po publikacji następuje trzymiesięczny okres sprzeciwowy, podczas którego inni mogą zgłaszać zastrzeżenia do rejestracji znaku. Jeśli brak jest sprzeciwów, Urząd przechodzi do badania merytorycznego, które trwa kilka miesięcy. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku następuje decyzja o rejestracji oraz wydanie świadectwa ochronnego.
Cały proces rejestracji znaku towarowego w Polsce trwa zazwyczaj około 5–8 miesięcy, choć może się wydłużyć do 12 miesięcy lub więcej – w przypadku sprzeciwów lub komplikacji.
Procedura rejestracji znaku towarowego w EUIPO jest analogiczna do procedury przed UPRP.
Więcej na temat procedury przeczytasz tu.
Rejestracja logo oraz rejestracja marki to w praktyce to samo, co rejestracja znaku towarowego. Warto jednak rozważyć, czy zgłaszać:
Znak słowny daje o tyle szerszą ochronę, ponieważ obejmuje różne formy zapisu tej samej nazwy. Znak (słowno-graficzny) z kolei chroni wygląd logotypu i zabezpiecza przed podrabianiem warstwy wizualnej znaku. Można zarejestrować oba typy znaków, jednak w takim przypadku trzeba ponieść koszty dwóch zgłoszeń.
Jeśli Twoja działalność wykracza poza granice Polski, rozważ zgłoszenie znaku unijnego w EUIPO. Taka rejestracja zapewnia ochronę w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej na podstawie jednego wniosku i jednej opłaty.
Zalety znaku unijnego:
Dla firm eksportujących towary lub oferujących usługi online rejestracja krajowa może być niewystarczająca. Warto wtedy skorzystać z systemu Madryckiego Porozumienia (Madrid Protocol) administrowanego przez WIPO, który pozwala rozszerzyć ochronę znaku na wiele wybranych krajów, jedną procedurą rejestracji międzynarodowej.
Ochrona znaku towarowego trwa 10 lat od daty zgłoszenia i może być przedłużana bez ograniczeń na kolejne 10-letnie okresy, pod warunkiem terminowego wniesienia stosownej opłaty. Niektóre urzędy (np. IB WIPO) oprócz opłaty, wymagają również złożenia wniosku o przedłużenie ochrony.
Dzięki temu znak towarowy może funkcjonować jako trwały składnik majątku przedsiębiorstwa, zwiększający jego wartość rynkową.
Oznaczenie „zastrzeżone” lub „zastrzeżony znak towarowy” informuje, że dane logo lub nazwa są objęte prawem ochronnym. Może to być wyrażone również poprzez symbol „®”.
Takie oznaczenie działa odstraszająco na potencjalnych naruszycieli i potwierdza, że właściciel podjął formalne kroki, by chronić swoją markę.
Wszystkie te błędy można zawczasu wyeliminować, współpracując z rzecznikiem patentowym.
Rejestracja znaku towarowego to proces formalny, który wymaga znajomości prawa własności przemysłowej oraz praktyki urzędowej. Kancelaria patentowa:
Właśnie dlatego coraz więcej firm – od start-upów po korporacje – korzysta z profesjonalnego wsparcia rzecznika patentowego.
W języku potocznym często mówi się o „znaku opatentowanym”. To błędne określenie, choć powszechnie używane. W rzeczywistości znaków towarowych się nie patentuje. Nie ma czegoś takiego jak „patent na logo” – patent dotyczy wynalazków technicznych, natomiast znak towarowy się rejestruje. Poprawne sformułowanie to więc „zastrzeżony znak towarowy”, a nie „opatentowany znak towarowy”.
Zarejestrowany znak towarowy to nie tylko narzędzie ochrony prawnej, ale również strategiczny element marketingu. Posiadanie znaku „®” przy nazwie marki świadczy o profesjonalizmie, budzi zaufanie klientów i partnerów biznesowych.
Zastrzeżony znak towarowy jest także aktywem – można go sprzedać, wnieść aportem do spółki lub licencjonować, generując dodatkowe przychody.
W dobie e-commerce i social media rejestracja znaku towarowego ma dodatkowe znaczenie. Pozwala:
Dzięki ochronie znakowej można szybko i skutecznie usuwać nieuprawnione oferty w serwisach sprzedażowych czy ogłoszeniowych.
Pamiętaj jednak, że w Polsce i UE symbol TM nie daje żadnej realnej ochrony prawnej.
Skuteczna ochrona marki wymaga nie tylko rejestracji, ale też monitorowania nowych zgłoszeń i przedłużania ochrony co 10 lat. Kancelarie patentowe oferują usługi monitoringu znaków towarowych, które pozwalają wykryć ewentualne kolizje z nowymi zgłoszeniami na wczesnym etapie.
Symbol TM oznacza zamiar ochrony nazwy lub logo jako znaku towarowego, natomiast „R w kółeczku” przysługuje wyłącznie zarejestrowanym znakom. Właściwa rejestracja gwarantuje przedsiębiorcy realną ochronę jego marki, zapobiega podróbkom i zwiększa wartość biznesu.
Proces zastrzeżenia znaku towarowego warto przeprowadzić z pomocą rzecznika patentowego lub kancelarii patentowej, która zapewni pełną obsługę – od analizy wstępnej (badania znaku towarowego) po uzyskanie świadectwa rejestracji znaku w Polsce, Unii Europejskiej lub międzynarodowo w wybranych krajach. Dzięki temu Twoja marka stanie się nie tylko rozpoznawalna, ale i prawnie zastrzeżona.
👉Jeśli chcesz zarejestrować znak towarowy, skontaktu się z nami!